آلبوم «دَم» پس از ۱۲ سال رونمایی شد؛ روایت تجربه‌های زیسته در دل موسیقی ایرانی و معاصر

مراسم رونمایی از آلبوم موسیقی «دَم»، به آهنگسازی مریم شریف‌زاده و حامی حقیقی و تهیه‌کنندگی رضا فتح‌اللهی‌پور و مریم شریف‌زاده، عصر جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵ با حضور جمعی از هنرمندان موسیقی و سینما و اهالی رسانه در کتاب‌فروشی راوی برگزار شد.

سازندگان و عوامل آلبوم در این مراسم درباره روند شکل‌گیری اثر، ویژگی‌های موسیقایی آن و تجربه همکاری مشترک خود سخن گفتند.

نیما جوان، مدیر نشر و پخش جوان؛ مریم شریف‌زاده و حامی حقیقی، آهنگسازان آلبوم؛ علی بوستان، مدیر هنری؛ و رضا فتح‌اللهی‌پور، تهیه‌کننده و سرمایه‌گذار اثر، میزبانان مراسم بودند. وارطان ساهاکیان، مینا افتاده، حمیدرضا دیبازر، شریف لطفی، کوروش متین، آرش بادپا، داریوش تقی‌پور، امیر پورخلجی، بصیر فقیه‌نصیری، نازلی بخشایش، علی جعفری‌پویان، هادی فیض‌آبادی، مصطفی محمودی، داریوش صالح‌پور، آزاده امیری، ستاره احمدی، هوشمند عبادی، فرزان فلکدهی، شهرزاد جعفری، عماد عامری، کیانوش روحی، علیرضا کلیایی، مهران پدرام، رضا مرتضوی، علیرضا چهره‌قانی، علیرضا گیلوری، بهنود یخچالی، نگار اسکندرفر، مریم پیوند حیدری، امیرابراهیم جلالیان، فرهاد توحیدی، روح‌الله حجازی، پوریا پورسرخ، علی بهراد، مهدی فردقادری، نیک یوسفی و جمعی دیگر نیز در این مراسم حضور داشتند.

آلبوم «دَم» شامل ۱۱ قطعه باکلام و بی‌کلام است. تولید این مجموعه از سال ۱۳۹۲ آغاز شد و پس از بازنگری‌ها و تغییرات متعدد، در سال ۱۴۰۵ به انتشار رسید. این اثر حاصل همکاری مریم شریف‌زاده و حامی حقیقی در آهنگسازی و تنظیم است و چهار خواننده و گروهی از نوازندگان سازهای ایرانی، کلاسیک و الکترونیک در تولید آن مشارکت داشته‌اند.

فرایند شکل‌گیری و رویکرد موسیقایی

حامی حقیقی با اشاره به طولانی‌شدن روند تولید آلبوم، بازنگری‌ها و تغییرات پیاپی را از عوامل مؤثر در شکل‌گیری ساختار نهایی آن دانست و گفت: «در طول این ۱۲ سال، بخش‌هایی از قطعات حذف یا تغییر کرد و اثر متناسب با تجربه‌ها و شرایط مختلف سازندگان، بارها مورد بازنگری قرار گرفت. با تغییر تجربه‌های زیسته و اجتماعی، مسیر آلبوم نیز دستخوش تحول می‌شد.»

او درباره تجربه آهنگسازی مشترک با مریم شریف‌زاده نیز توضیح داد که گفت‌وگو و تعامل مستمر، با وجود تفاوت سلیقه‌ها و دیدگاه‌ها، امکان رسیدن به نگاهی مشترک را برای آن‌ها فراهم کرده است.

حقیقی با تأکید بر تلاش برای خلق اثری با ویژگی‌های متمایز، حفظ رنگ‌وبوی اقلیمی در کنار بهره‌گیری از عناصر موسیقی معاصر را از اهداف این پروژه برشمرد. به گفته او، سازندگان در کنار توجه به ویژگی‌های موسیقایی اثر، کوشیده‌اند از پیچیدگی‌های غیرضروری دوری کنند تا مخاطبان با پیشینه‌های گوناگون موسیقایی نیز بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند.

مریم شریف‌زاده نیز درباره شکل‌گیری آلبوم گفت: «در این موسیقی، برای نخستین بار به‌شکلی جدی با امکان هم‌نشینی چند جهان صوتی روبه‌رو شدم: موسیقی کلاسیک، موسیقی دستگاهی و سنتی ایران و عناصر الکترونیک. جذابیت کار برای من صرفاً کنار هم قرار دادن این صداها نبود؛ پرسش این بود که آیا می‌توان از دل این تفاوت‌ها به زبانی تازه رسید و بی‌آنکه هویت هیچ‌یک از این جهان‌ها از بین برود، رابطه‌ای زنده و ارگانیک میان آن‌ها ایجاد کرد؟ این پرسش به‌تدریج به دغدغه اصلی‌ام تبدیل شد و تصمیم گرفتم آن تجربه را در قالب آلبومی کامل ادامه دهم.»

او افزود: «در این ۱۲ سال، هم ما تغییر کردیم، هم نگاهمان به موسیقی و هم جهان پیرامونمان. گاهی فاصله میان شکل‌گیری یک ایده و تحقق آن، خود به بخشی از هویت اثر تبدیل می‌شود.»

این آهنگساز مواجهه با شخصیت مستقل نوازندگان را یکی از لذت‌های آهنگسازی دانست و گفت: «گاهی چیزی را روی کاغذ می‌نویسید، اما وقتی موسیقی از جهان ذهنی یک نوازنده می‌گذرد، کیفیتی پیدا می‌کند که دیگر صرفاً به نت‌های نوشته‌شده تعلق ندارد.»

دیدگاه‌های تهیه‌کننده و هنرمندان

رضا فتح‌اللهی‌پور، تهیه‌کننده و سرمایه‌گذار آلبوم که در سینما و تئاتر نیز فعالیت دارد، با اشاره به ۱۲ سال زمان صرف‌شده برای تولید مجموعه، این دوره طولانی را از عوامل دشواری و پیچیدگی مسیر دانست و همکاری با سازندگان آلبوم را مایه افتخار خود توصیف کرد.

او درباره دلیل حضورش در این پروژه موسیقایی گفت: «دلیل حضور من در اینجا پیوند موسیقی و سینماست؛ چراکه این دو هنر با یکدیگر درآمیخته‌اند.»

فتح‌اللهی‌پور با تأکید بر جایگاه موسیقی به‌عنوان یکی از ارکان اصلی سینما، به آثار کریستوفر نولان و همکاری‌های او با هانس زیمر اشاره کرد و از نقش موسیقی در شکل‌گیری فضای روایی، ایجاد تعلیق و انتقال مفاهیم در آثار سینمایی گفت.

او همچنین مسئولیت اجتماعی هنرمندان را یادآور شد و بر ضرورت حمایت فعالان فرهنگ و هنر از جریان‌های خلاق در رشته‌های گوناگون هنری تأکید کرد.

علی بوستان، مدیر هنری و طراح گرافیک آلبوم، درباره شکل‌گیری هویت بصری آن گفت ایده طراحی جلد از تصویری الهام گرفته شده که حدود ۱۰ سال پیش در ارتفاعات کلاردشت ثبت کرده بود؛ تصویری از حرکت ابرها به‌سوی دره.

او تلاش برای پیوند میان جغرافیای قومی، شکل‌گیری اثر و هویت بصری آلبوم را از مبانی طراحی جلد عنوان کرد. بوستان که در برخی قطعات آلبوم سه‌تار و شورانگیز نواخته است، به نقش مؤثر نوازندگان و خوانندگان و امضای شخصی آن‌ها در شکل‌گیری، تغییر و تکامل قطعات اشاره کرد.

حمیدرضا دیبازر، آهنگساز و مدرس موسیقی، نیز با تأکید بر اهمیت صبر، استمرار و پیوستگی در خلق آثار هنری، روند تولید آلبوم «دَم» را قابل‌توجه دانست.

او با اشاره به ماهیت شنیداری موسیقی، از غلبه جنبه‌های بصری و نمایشی بر تجربه شنیدن آثار در برخی اجراهای امروز انتقاد کرد و بر ضرورت توجه به اندیشه در مراحل تولید، اجرا، ضبط و دریافت موسیقی تأکید داشت. دیبازر همچنین آهنگسازی را فرایندی گروهی دانست که نوازندگان و دیگر عوامل اجرایی در شکل‌گیری نتیجه نهایی آن سهم دارند.

وارطان ساهاکیان، مینا افتاده و فرهاد توحیدی نیز درباره قطعات آلبوم، اهمیت تولید این اثر و جایگاه آهنگسازان و نوازندگان آن سخن گفتند.

عوامل تولید و انتشار آلبوم

آلبوم «دَم» در قالب ۱۱ قطعه با نام‌های «روزن دور»، «آو»، «دمیر»، «ساران»، «عبور بیرنگ»، «دَم»، «آشوبستان»، «آنوزاد»، «خروش»، «عدم‌گاه» و «ایوان امان» تولید شده است.

سودابه امانی، مصطفی محمودی، هادی فیض‌آبادی و مریم شریف‌زاده خوانندگان این مجموعه هستند. همچنین حامد ابراهیمی، علی بوستان، هوشمند عبادی، آزاد میرزاپور، سعید ابراهیمی، ابراهیم یساول‌زاده، امیررضا فلاح، علی جعفری پویان، سهراب برهمندی، مهرداد عالمی و مونا ربیعیان در بخش نوازندگی با این پروژه همکاری داشته‌اند.

تهیه‌کنندگی و سرمایه‌گذاری آلبوم را رضا فتح‌اللهی‌پور و مریم شریف‌زاده بر عهده داشته‌اند و علی بوستان مدیریت هنری و طراحی گرافیک آن را انجام داده است.

حامی حقیقی علاوه بر آهنگسازی و تنظیم، مسئولیت صدابرداری، میکس و مسترینگ اثر را نیز بر عهده داشته است.

رونمایی رسمی آلبوم با عرضه نسخه فیزیکی آن در این مراسم انجام شد. نسخه فیزیکی «دَم» به‌زودی در بازار موسیقی منتشر می‌شود و نسخه دیجیتال آن نیز از طریق بیپ‌تونز و دیگر پلتفرم‌های داخلی و خارجی پخش آنلاین در دسترس مخاطبان قرار خواهد گرفت.