فرزانه کابلی با «بزمگاهی دلنشان» در تالار وحدت؛ پیوند تماشایی رقص، موسیقی و نقاشی ایرانی

فرزانه کابلی روز جمعه ۲۴ مهر ۱۴۰۵، نمایش حرکتی و رقص‌محور «بزمگاهی دلنشان» را در اجرایی ویژهٔ بانوان، در تالار وحدت تهران روی صحنه می‌برد.

اصلی‌ترین بخش‌های برنامه شامل موارد زیر است:

- ترکیب حرکت و نقاشی: اجرا با سه اثر از محمود فرشچیان آغاز می‌شود و اجراگران در فضاهای طراحی‌شده درون تابلوها جای می‌گیرند.

- موسیقی ایرانی: قطعاتی از جمله «نینوا» اثر حسین علیزاده، همراه با آثاری با صدای علیرضا قربانی و همایون شجریان، اجرا می‌شوند.

- رقص محلی کردی: این رقص با شیوه‌ای متفاوت و بدون استفاده از دستمال به صحنه می‌رود.

- حرکات تلفیقی و موسیقی هوش مصنوعی: بخش‌هایی از اجرا با ملودی‌های ساخته‌شده به کمک هوش مصنوعی و موسیقی‌های پخش‌شده از تلفن همراه همراه است.

- سماع و حرکت نمادین گره: در بخش «گره»، اجراگران گره‌های لباس یکدیگر را باز می‌کنند؛ حرکتی نمادین که به پیچیدگی‌های زندگی و گره‌هایی اشاره دارد که گاه بازنشده باقی می‌مانند.

- پایان با سماع گروهی: اجرا با سماع گروهی و همراهی سازهایی مانند طبل، دمام و دهل و موسیقی با صدای همایون شجریان و سامی یوسف به پایان می‌رسد.

این نمایش به کارگردانی و تهیه‌کنندگی فرزانه کابلی برگزار می‌شود.

تاریخ اعلام‌شده برای اجرا ۲۴ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ است.

«بزمگاهی چشم‌نواز»؛ هم‌نشینی حرکت، موسیقی ایرانی و آثار محمود فرشچیان

هنرهای نمایشی هنگامی صورتی تازه می‌یابند که موسیقی، حرکت، تصویر و روایت به هم پیوند بخورند و برای تماشاگر تجربه‌ای فراتر از یک اجرای متعارف بسازند. «بزمگاهی دلنشان» به طراحی حرکت، کارگردانی و تهیه‌کنندگی فرزانه کابلی، بنا بر اطلاعات منتشرشده، در پی ایجاد چنین پیوندی میان موسیقی ایرانی، حرکات آیینی و هنرهای تجسمی است.

در این برنامه، موسیقی حسین علیزاده و آواز همایون شجریان و علیرضا قربانی، در کنار بخش‌هایی از حرکات محلی، سماع و طراحی‌های حرکتی، با الهام از آثار محمود فرشچیان همراه می‌شود. این ترکیب اجرایی چندبخشی پدید می‌آورد که در آن، بدن تنها با موسیقی همراه نیست؛ بلکه قرار است از طریق حرکت، احساس، روایت و مفاهیم انسانی را بیان کند.

زمان و محل برگزاری «بزمگاهی دلنشان»

«بزمگاهی دلنشان» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی فرزانه کابلی، روز جمعه ۲۴ مهر ۱۴۰۵ در تالار وحدت تهران برگزار می‌شود. این برنامه ویژه بانوان است.

برای اطلاع از ساعت دقیق اجرا، شرایط تهیه بلیت و تغییرات احتمالی، اطلاعیه‌های برگزارکننده را دنبال کنید.

پیوند نقاشی و موسیقی در طراحی اجرا

آغاز اجرا با آثار محمود فرشچیان؛ وقتی نقاشی جان می‌گیرد

یکی از بخش‌های برجستهٔ «بزمگاهی دلنشان»، آغاز برنامه با الهام از سه اثر استاد محمود فرشچیان است؛ هنرمندی که آثارش با ترکیب‌بندی‌های پیچیده، خطوط روان و حرکت پویای پیکره‌ها شناخته می‌شوند.

فرزانه کابلی می‌گوید در طراحی این بخش، سه تابلو روی صحنه قرار می‌گیرند و برای هرکدام فضایی متناسب با بدن یکی از اجراگران در نظر گرفته می‌شود. به این ترتیب، اجراگر در قاب نقاشی جای می‌گیرد و حرکتش را با ترکیب‌بندی اثر هماهنگ می‌کند.

این شیوه می‌تواند مرز میان نقاشی و اجرای زنده را کمرنگ کند. حرکت در نقاشی از طریق خطوط، حالت بدن و ترکیب پیکره‌ها ثبت شده است، اما حضور بدن زندهٔ اجراگر آن را به تجربه‌ای دیداری و زمان‌مند تبدیل می‌کند.

اهمیت این ایده در آن است که تصویر تنها پس‌زمینه‌ای تزئینی نیست، بلکه به بخشی از طراحی صحنه و زبان بصری نمایش تبدیل می‌شود.

موسیقی ایرانی؛ از «نینوا» تا آواز همایون شجریان و علیرضا قربانی

موسیقی یکی از ارکان اصلی این برنامه به شمار می‌رود. ترکیب آثار شناخته‌شدهٔ موسیقی ایرانی با طراحی حرکت، به اجراگران امکان می‌دهد از ریتم، اوج‌وفرود ملودی و فضای قطعات برای شکل‌دادن به روایت‌های بدنی بهره بگیرند.

برخی از آثار و صداهای مورد اشاره عبارت‌اند از:

• «نینوا» اثر حسین علیزاده، از آثار شاخص موسیقی معاصر ایران است و استفاده از آن در طراحی حرکت می‌تواند فضایی پرتنش، تأمل‌برانگیز و سرشار از عاطفه بیافریند.
• قطعهٔ «گلوبند ایران» با صدای علیرضا قربانی، در بخشی از اجرای حرکات تلفیقی به کار می‌رود.
• در بخش پایانی برنامه، صدای همایون شجریان با همراهی سماع گروهی پخش خواهد شد.
• برای بخش پایانی، قطعه‌ای با صدای همایون شجریان و سامی یوسف در نظر گرفته شده است.

در این ترکیب، موسیقی تنها همراه حرکت نیست، بلکه در شکل‌گیری سرعت، کیفیت و حال‌وهوای عاطفی اجرا نیز نقش دارد.

جدول قسمت‌های گوناگون نمایش

جدول زیر بخش‌های معرفی‌شده در گزارش را به همراه توضیحی درباره نقش هنری هر یک نشان می‌دهد.

رقص کردی؛ بازآفرینی سنت در قالبی نو

رقص‌های محلی کردی یکی دیگر از بخش‌های این برنامه است. به گفتهٔ فرزانه کابلی، این بخش با شیوه‌ای متفاوت اجرا می‌شود و در آن به‌جای دستمال از ابزار دیگری استفاده خواهد شد.

حرکات محلی در فرهنگ‌های گوناگون، افزون بر جنبهٔ نمایشی، با هویت جمعی، آیین‌ها و مناسبت‌های اجتماعی ارتباط دارند. اجرای آن‌ها روی صحنه مستلزم توجه به ریتم، هماهنگی گروهی و ویژگی‌های فرهنگی‌شان است.

تغییر ابزار یا شیوهٔ اجرا می‌تواند زمینه‌ساز برداشتی تازه از یک سنت باشد. بااین‌حال، در خبر به ابزار جایگزین اشاره‌ای نشده است؛ بنابراین نمی‌توان دربارهٔ جزئیات اجرای آن با اطمینان توضیح بیشتری داد.

حرکات ترکیبی همراه با صدای علیرضا قربانی

یکی از بخش‌های مهم نمایش با قطعهٔ «گلوبند ایران» و صدای علیرضا قربانی شکل می‌گیرد. به‌گفتهٔ کابلی، حرکت از میان تماشاگران آغاز می‌شود و سپس دیگر اعضای گروه از بخش‌های مختلف سالن به اجراگر نخست می‌پیوندند و در نهایت روی صحنه گرد هم می‌آیند.

این طراحی، سالن را از فضایی صرفاً برای تماشا به بخشی از تجربهٔ اجرا تبدیل می‌کند. آغاز حرکت در میان تماشاگران و پیوستن تدریجی اعضای گروه می‌تواند حسی از گسترش، همگرایی و شکل‌گیری حرکتی جمعی پدید آورد.

در این بخش، پیوند میان موسیقی آوازی و حرکت گروهی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا اجراگر می‌تواند به‌جای بازنمایی مستقیم کلمات، حال‌وهوا و احساس قطعه را از طریق ریتم بدن، مسیر حرکت و ارتباط با دیگر اجراگران منتقل کند.

بخش‌های متنوع؛ از موسیقی هوشمند تا سماع

موسیقی تولیدشده با هوش مصنوعی؛ تجربه‌ای نو در طراحی حرکت

به‌کارگیری ملودی‌های ساخته‌شده با هوش مصنوعی، یکی از جنبه‌های معاصر این برنامه است. به گفتهٔ کابلی، دو بخش اجرا بر پایهٔ ملودی‌هایی شکل گرفته‌اند که با کمک هوش مصنوعی تولید شده‌اند. در بخش دیگری نیز از ملودی‌های ذخیره‌شده روی تلفن‌های همراه استفاده می‌شود.

این انتخاب، فناوری را به فرایند طراحی حرکت وارد می‌کند؛ فرایندی که در آن موسیقی و بدن باید از نظر ریتم، زمان‌بندی، مکث و شدت هماهنگ باشند.

در اینجا هوش مصنوعی یکی از منابع تولید موسیقی است، نه جایگزین اجراگر یا طراح حرکت. ارزش هنری این تجربه به نحوهٔ گزینش و به‌کارگیری صداها، کیفیت طراحی حرکات و پیوند آن‌ها با کلیت اثر بستگی دارد.

بخش کمدی نمایش؛ قطعه‌ای برای دگرگون کردن فضای اجرا

در کنار بخش‌های جدی و آیینی برنامه، قطعه‌ای طنزآمیز با فضایی برگرفته از دورهٔ جاهلی هم گنجانده شده است. فرزانه کابلی از این بخش به‌عنوان «زنگ تفریح» میان قسمت‌های برنامه یاد کرده است.

این قطعه می‌تواند ریتم کلی نمایش را تغییر دهد و در میان بخش‌های پرتنش، تأمل‌برانگیز یا آیینی، فضایی متفاوت بسازد. تنوع لحن از ابزارهای طراحی برنامه‌های چندبخشی است؛ چراکه مانع یکنواختی انرژی و فضای عاطفی قسمت‌ها می‌شود.

«گره»؛ نمادی از پیچیدگی‌های زندگی.

بخش «گره» از بخش‌های نمادین برنامه است. به گفتهٔ کابلی، در دامن لباس اجراگران گره‌هایی وجود دارد که آن‌ها هنگام اجرا می‌کوشند گره‌های لباس یکدیگر را باز کنند؛ اما تعدادی از گره‌ها بازنشده باقی می‌مانند.

این ایده بر برداشتی آشنا در زندگی روزمره استوار است: گره نمادی از دشواری‌ها، پیچیدگی‌ها، پیوندهای انسانی و مسائلی است که همیشه به‌سادگی حل نمی‌شوند.

در زبان صحنه، حرکتی ساده می‌تواند معنایی فراتر از ظاهرش داشته باشد. بازکردن گره از لباس دیگری، یادآور یاری‌رساندن و تلاش برای رفع مشکلات است؛ در مقابل، گره‌های بازنشده می‌توانند محدودیت توان انسان یا دشواری برخی موقعیت‌ها را بازتاب دهند.

از این رو، بخش «گره» می‌تواند بی‌آنکه به گفت‌وگو متکی باشد، با حرکت و تصویر، مخاطب را به اندیشیدن دربارهٔ تجربه‌های مشترک انسانی فرابخواند.

سماع؛ پایانی گروهی با همراهی سازهای ایرانی

در بخش پایانی، سماع گروهی با همراهی سازهای کوبه‌ای مانند طبل، دمام و دهل اجرا می‌شود و سماع دونفره نیز در برنامه جای دارد.

سماع در سنت‌های عرفانی و هنری با حرکت چرخشی، ریتم و تجربه‌ای جمعی پیوند دارد. انتقال این حرکت به فضای نمایش، هماهنگی اجراگران، تکرار حرکات و ارتباط بدن با ضرب‌آهنگ را به بخش‌هایی محوری از بیان هنری بدل می‌کند.

از نظر ساختار نمایشی، پایان گروهی این فرصت را فراهم می‌آورد تا اجرا پس از گذر از بخش‌های متنوع موسیقایی و حرکتی، با تصویری جمعی به پایان برسد. این بخش با موسیقی و صدای همایون شجریان و سامی یوسف، همراه با سازهای کوبه‌ای، اجرا خواهد شد.

اجراکنندگان «بزمگاهی دلنشان» چه کسانی هستند؟

هنرمندان زیر در گروه اجرا حضور دارند:

فرزانه کابلی مسئولیت کارگردانی و تهیه‌کنندگی این برنامه را بر عهده دارد.

جمع‌بندی؛ تجربه‌ای چندرسانه‌ای در هنر ایرانی

«بزمگاهی دل‌نشان» می‌کوشد ظرفیت‌های چندین حوزهٔ هنری را در کنار هم به کار گیرد؛ از نقاشی ایرانی و موسیقی سنتی گرفته تا حرکات محلی، سماع، طنز و موسیقی ساخته‌شده با ابزارهای هوش مصنوعی.

یکی از ویژگی‌های شاخص این برنامه، گستردگی سرچشمه‌های الهام آن است. آثار محمود فرشچیان در شکل‌گیری جلوه‌های بصری، موسیقی حسین علیزاده و خوانندگان ایرانی در خلق فضای شنیداری و حرکت گروهی در بازتاب مفاهیم انسانی نقش دارند. بخش‌هایی مانند «گره» نیز به نمایش فرصت می‌دهند از روایت مستقیم فاصله بگیرد و معنا را با حرکت و نماد بیان کند.

در نهایت، میزان انسجام این عناصر در قالب زبانی هنری، به طراحی صحنه، کیفیت اجرا، هماهنگی موسیقی و حرکت و تجربهٔ تماشاگر بستگی دارد.

اطلاعات کلیدی برای مخاطبان

• نام برنامه: «محفل دل‌انگیز»
• کارگردان و تهیه‌کننده: فرزانه کابلی
• تاریخ اعلام‌شده، جمعه ۲۴ مهر ۱۴۰۵ است.
• محل برگزاری: تالار وحدت تهران
• مخصوص بانوان